السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

238

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

عثمان را نسبت به امت اسلامى از پيامبر مهربان‌تر ديدند يا او متوجه نكته و نقصى شد كه - نعوذ باللّه - از نظر پيامبر مخفى و به دور مانده ، رسول خدا نسبت به آن جهت ، جاهل بوده است ؟ ! يا به عثمان وحى نازل گرديد كه اين حروف و كلمات هفت‌گانهء پيامبر را نسخ كند ؟ ! اين‌ها مطالبى است كه بىمايگى و دور از حقيقت بودن اين نظريه را به قدرى روشن و آشكار مىسازد كه انسان را از مشقت پاسخ گويى به آن آسوده خاطر مىكند و احتياجى به بحث در اطراف آن باقى نمىگذارد و روى همين اصل است كه علما و دانشمندان متأخر اهل سنت اين قول را كنار گذاشته‌اند و به همين دلايل روشن كه بعضى از علماى اهل تسنن مانند محمد بن سعدان نحوى و حافظ جلال الدين سيوطى گفته‌اند كه اين روايات از مشكلات و متشابهات مىباشد و مفاد و مفهوم آن‌ها روشن نيست . « 1 » ( 1 ) - ولى ما مىگوييم : مفاد و مفهوم اين روايات روشن است و اگر كسى دقت كند ، در مفهوم آن‌ها شك و ترديدى به خود راه نمىدهد ، چنان كه بيشتر علما نيز اين روايات را به همان معنى فهميده و به بطلان آن‌ها پىبرده و همهء آن‌ها را كنار گذاشته‌اند . دوم : فصول هفت‌گانه نظريه و قول دوم در معنى و تفسير حروف هفت‌گانه اين است كه منظور از آن‌ها ابواب و فصول هفت‌گانه‌اى است كه آيات قرآن مجيد بر آن فصل‌ها تقسيم مىشود و آن‌ها عبارتند از : آيات زجر ، آيات امر ، آيات حلال ، آيات حرام ، آيات محكم ، آيات متشابه ، آيات امثال . طرفداران اين نظريه به روايتى كه يونس بن مسعود نقل مىكند ، تمسك مىجويند و آن اين كه : رسول خدا فرمود : اولين كتاب آسمانى يك فصل بيش نبود و تنها با يك حرف نازل گرديده بود ولى قرآن داراى فصول هفت‌گانه بوده و بر هفت حرف نازل شده است : امر ، نهى ، حلال ، حرام ، محكم ، متشابه و امثال . پس حلال آن را حلال و حرامش را حرام بدانيد و به آن چه مأمور هستيد ، عمل كنيد و از آن چه نهى شده‌ايد ، خوددارى ورزيد و از امثالش عبرت بگيريد و به محكمات و آيات واضح آن عمل كنيد و به متشابهاتش نيز كه مفهومش بر شما روشن نيست ، مؤمن باشيد و بگوييد به قرآن ايمان آوردم زيرا همهء آن از سوى پروردگار است . « 2 »

--> ( 1 ) تبيان ، 61 . ( 2 ) تفسير طبرى ، 1 / 23 .